Ý chính
- STL nhị phân chỉ chứa tiêu đề, số tam giác và toạ độ — không có ô nào ghi đơn vị. 3MF thì có, mặc định là milimét.
- Chi tiết nhỏ đi đúng 25,4 lần gần như chắc chắn được vẽ bằng inch; to lên 1.000 lần là được xuất bằng mét.
- Theo đặc tả 3MF, một lưới in được phải có mọi cạnh dùng chung với đúng một tam giác khác, các mặt cùng hướng, và pháp tuyến hướng ra ngoài.
- Cạnh hở làm thể tích và khối lượng không còn đáng tin. Pháp tuyến ngược thì phần lớn slicer tự sửa được.
- Chi tiết không vừa ở hướng trong file vẫn có thể vừa khi xoay trên bàn hoặc đặt nằm mặt khác — kiểm tra cả ba trước khi chia nhỏ.
Phần lớn lỗi “file không in được” không nằm ở máy hay nhựa mà ở chính file: chi tiết bé như hạt gạo vì sai đơn vị, slicer báo lỗi lưới, hoặc chi tiết lớn hơn bàn in vài milimét. Cả ba đều kiểm tra được trong vài giây, trước khi bạn mất công chọn máy, chọn nhựa và cắt lớp.
1. Đơn vị: lỗi 25,4 lần
Một file STL nhị phân gồm 80 ký tự tiêu đề, một số đếm tam giác, rồi mỗi tam giác 50 byte: ba số cho pháp tuyến và chín số cho toạ độ ba đỉnh. Không có ô nào ghi đơn vị. Slicer mặc định hiểu toạ độ là milimét. Nếu người vẽ dùng inch, chi tiết nhỏ đi 25,4 lần; nếu phần mềm xuất bằng mét, chi tiết nhỏ đi 1.000 lần. 3MF giải quyết chuyện này bằng thuộc tính unit trên mô hình, mặc định là milimét, cho phép micron, centimét, inch, foot và mét.
| Bạn thấy | Có thể là | Cách sửa |
|---|---|---|
| Chi tiết vài milimét, lẽ ra cỡ bàn tay | Vẽ bằng inch | Phóng 2540 % |
| Chi tiết dưới 1 mm | Xuất bằng mét | Phóng 100.000 % |
| Chi tiết lớn gấp 10 lần | Vẽ bằng centimét, đọc như milimét — hoặc ngược lại | Thu 10 % hoặc phóng 1000 % |
2. Lưới có kín không
Một file STL là một danh sách tam giác. Slicer phải tự suy ra đâu là bên trong vật thể. Việc đó chỉ chắc chắn khi lưới kín. Đặc tả 3MF nói rõ điều kiện cho một vật thể in được: mỗi cạnh tam giác dùng chung hai đỉnh với cạnh của đúng một tam giác khác; hai tam giác kề nhau phải cùng hướng; và mọi pháp tuyến phải hướng ra xa phần bên trong.
| Lỗi | Nghĩa là | Hậu quả | Slicer tự sửa? |
|---|---|---|---|
| Cạnh hở | Cạnh chỉ thuộc một tam giác — lưới có lỗ | Thể tích, khối lượng sai; có thể mất lớp hoặc thủng vách | Thường được với lỗ nhỏ |
| Cạnh dùng chung bởi 3 mặt trở lên | Thường do hai khối chạm nhau đúng một cạnh | Slicer phải đoán, thể tích lệch nhẹ | Phần lớn xử lý được |
| Tam giác suy biến | Tam giác có diện tích bằng 0 | Thường vô hại, là dấu hiệu file xuất kém | Có |
| Pháp tuyến ngược | Mặt hướng vào trong | Thể tích âm; có thể thành lỗ rỗng | Phần lớn tự lật lại |
3. Có vừa khổ máy không
So khung bao của chi tiết với khổ in của máy theo ba bước. Thứ nhất, giữ nguyên hướng trong file. Thứ hai, xoay trên bàn — một chi tiết dài có thể vừa theo đường chéo. Thứ ba, đặt nằm mặt khác xuống, để chiều dài nhất không còn là chiều cao. Nếu cả ba đều không vừa, chi tiết phải được chia nhỏ hoặc thu nhỏ. Khi chia, nên cắt ở mặt phẳng dễ dán và thêm chốt định vị — xem bài thiết kế chi tiết để in FDM và bài dán, lắp ren.
Đừng dùng hết khổ in ghi trên trang thông số. Brim, skirt, tháp xả khi in nhiều màu và vùng cấm trên bàn đều chiếm chỗ. Chi tiết chạm đúng mép vùng in sẽ bị slicer từ chối.
4. Bao nhiêu gam nhựa
Thể tích khối của chi tiết chỉ đúng khi lưới kín, và nó không phải lượng nhựa sẽ dùng: chi tiết in có vách đặc và lõi rỗng theo tỉ lệ infill. Công cụ của ZORVA ước lượng phần vách bằng diện tích bề mặt × số vách × 0,42 mm, rồi lấp phần lõi còn lại theo tỉ lệ infill, và nhân với khối lượng riêng của loại nhựa. Con số này không tính support, brim hay nhựa xả, nên chỉ để biết tầm cỡ. Số gam slicer báo sau khi cắt lớp luôn chính xác hơn.
Lưới kín là điều kiện để mọi con số khác — thể tích, khối lượng, thời gian in — có nghĩa.
Kiểm tra nhanh trong ba bước
- 01
Thả file vào công cụ
Mở công cụ kiểm tra file STL/3MF và thả file vào. File được đọc trong trình duyệt và không được tải lên đâu cả.
- 02
Đọc ba dòng đầu
Kích thước — có hợp lý không, có dấu hiệu sai đơn vị không. Lưới — kín, hay có bao nhiêu cạnh hở. Khổ máy — chọn máy của bạn và xem chi tiết vừa ở hướng nào.
- 03
Quyết định
Lưới kín và vừa máy: mở slicer. Cạnh hở ít: để slicer tự sửa khi nhập file. Cạnh hở nhiều hoặc lưới rối: sửa bằng phần mềm chuyên dụng, rồi kiểm tra lại. Muốn tính tiền in, chuyển số gam sang công cụ tính chi phí in.
Câu hỏi thường gặp
Non-manifold là gì?
Là lưới không thoả điều kiện “mỗi cạnh được đúng hai tam giác dùng chung”. Có hai dạng: cạnh hở (chỉ một tam giác — lưới có lỗ) và cạnh dùng chung bởi ba mặt trở lên (thường do hai khối chạm nhau ở một cạnh). Cả hai khiến slicer phải đoán đâu là bên trong vật thể.
Vì sao file STL mở ra bé xíu?
Gần như chắc chắn là sai đơn vị. STL không ghi đơn vị, slicer hiểu là milimét. File vẽ bằng inch sẽ nhỏ đi 25,4 lần; phóng to 2540 % là đúng kích thước. Dùng 3MF khi có thể, vì 3MF ghi đơn vị trong file.
Nên dùng STL hay 3MF?
3MF nếu phần mềm của bạn hỗ trợ. 3MF ghi đơn vị, giữ được nhiều vật thể, màu và cài đặt in. STL đơn giản và phần mềm nào cũng đọc, nhưng chỉ có tam giác. Lưu ý 3MF có thể chứa thông tin cá nhân — xem bài xoá metadata 3MF.
Slicer tự sửa lưới có đáng tin không?
Với lỗi nhỏ — vài cạnh hở, pháp tuyến ngược — thường là đủ. Với lưới rách nhiều hoặc các khối cắt chéo nhau, kết quả sửa tự động có thể khác ý người vẽ. Khi đó hãy sửa từ file CAD gốc nếu có, hoặc dùng phần mềm sửa lưới chuyên dụng rồi kiểm tra lại.