Cách sấy nhựa in 3D, và cách nhận ra khi nào nó đã ẩm

Mọi loại polymer chúng tôi bán đều hút nước từ không khí. Một số hút chậm đủ để bạn bỏ qua trong nhiều tuần; nylon thì hút nhanh đủ để bài in buổi sáng và buổi chiều khác nhau. Ở khí hậu Việt Nam, mọi mốc thời gian dưới đây đều nên hiểu là ngắn hơn: Cổng thông tin điện tử TP. Hồ Chí Minh công bố độ ẩm không khí trung bình năm 78,3 %, và chỉ các tháng mùa khô mới xuống dưới 75 % — xem nguồn.

Nước làm gì bên trong đầu phun

Hơi ẩm bị hấp thụ nằm giữa các mạch polymer. Vào vùng nóng chảy, nó hoá hơi tức thì và gây ra ba việc: xé đường nhựa thành một dòng xốp và xù, phá vỡ việc kiểm soát áp suất nên lượng đùn không còn đều, và thuỷ phân một số polymer — đặc biệt là polyester và polyamide — làm ngắn mạch phân tử vĩnh viễn và giảm độ bền.

Một chi tiết nylon in từ nhựa ẩm có thể mất một phần ba độ bền kéo. Mất mát đó không lấy lại được bằng cách sấy chi tiết sau khi in.

Bốn dấu hiệu nhựa của bạn đã ẩm

1. 01Tiếng nổ lách tách hoặc xì ở đầu phun. Đó là hơi nước thoát ra. Đây là dấu hiệu ít gây nhầm lẫn nhất.
2. 02Kéo tơ và cục nhựa vẫn còn sau khi bạn đã tinh chỉnh retraction và hạ nhiệt độ.
3. 03Bề mặt sần, mờ, hơi xù ở nơi mà cùng cuộn nhựa đó từng in ra bề mặt mịn — trong khi đường kính đo vẫn đúng.
4. 04Các lớp bong ra ở một chi tiết trước đây vẫn chắc. Nước can thiệp vào mối liên kết giữa các lớp.

Nhiệt độ và thời gian sấy

Hãy đặt máy sấy thấp hơn nhiệt độ hoá thuỷ tinh của vật liệu 10–15 °C. Dưới mức đó bạn đẩy nước ra; trên mức đó các vòng nhựa mềm đi, dính vào nhau và cả cuộn thành phế phẩm — đây chính là cách phổ biến nhất mà người ta phá cuộn nhựa trong lúc cố cứu nó.

Cách sấy một cuộn nhựa

1. 01

   Kiểm tra cả lõi cuộn, không chỉ sợi nhựa

   Một số lõi cuộn giá rẻ được ép từ PLA hoặc PS và sẽ biến dạng ở 70 °C dù sợi nhựa vẫn ổn. Hãy chuyển sợi sang lõi kim loại hoặc lõi PC, hoặc sấy ở 55 °C trong thời gian dài hơn.

2. 02

   Đặt nhiệt độ theo bảng, đừng tin preset trên máy

   Các chế độ mặc định của máy sấy thường lạc quan quá mức. Nếu dùng lò nướng gia đình, hãy kiểm tra nhiệt độ thật bằng một nhiệt kế riêng — lò gia đình thường vượt 20 °C so với mức đặt, và chỉ vậy là đủ làm chảy dính cả cuộn.

3. 03

   Chạy đủ thời gian, có lưu thông khí

   Nước phải ra khỏi khoang sấy, không phải quay vòng bên trong. Một máy sấy có lỗ thoát, hoặc một cánh cửa lò hé mở, loại bỏ nhiều ẩm hơn hẳn so với một hộp kín ở cùng nhiệt độ.

4. 04

   Chuyển ngay vào chỗ bảo quản khô

   Một cuộn nylon đã sấy nhưng để trên bàn sẽ ẩm lại ở mức đo được chỉ trong vài giờ. Hãy đi thẳng từ máy sấy vào hộp kín với hạt hút ẩm mới, hoặc vào hộp sấy nóng cấp nhựa cho máy in.

5. 05

   In trực tiếp từ hộp sấy với các loại hút ẩm mạnh

   Với nylon, PC và các loại pha sợi carbon, hãy giữ cuộn nhựa trong hộp sấy ở 50–60 °C suốt bài in. Trên một bài in 12 giờ, đây là khác biệt giữa việc lớp đầu và lớp cuối có cùng cơ tính hay không.

Bảo quản mới là cách giải quyết thật sự

Sấy là việc sửa cho một lỗi bảo quản. Những vật liệu cần sấy nhất chính là những vật liệu cần được bảo quản tốt nhất.

• —Dùng hạt hút ẩm chỉ thị màu. Silica gel đổi màu cho bạn biết khi nào nó đã bão hoà. Loại không màu nằm trong hộp cả năm thì đang không làm gì cả.
• —Tái sinh, đừng thay mới. Phần lớn silica gel chỉ thị phục hồi hoàn toàn ở 120 °C trong hai giờ.
• —Hộp kín tốt hơn túi hút chân không cho những cuộn đang dùng, vì bạn sẽ mở túi ra và không hút lại tử tế.
• —Nhắm dưới 20 % độ ẩm tương đối trong hộp. Một chiếc ẩm kế rẻ vẫn rẻ hơn một bài in nylon bị phá.

Mỗi cuộn nhựa ZORVA đều in lịch sấy của nó trên Material Passport, và các loại hút ẩm mạnh được giao trong túi có thể tái niêm phong, đã có hạt hút ẩm chỉ thị bên trong.